X

Скопируйте код и вставьте его на свой сайт.

Ширина px

Вы можете уменьшить размер презентации, указав свой размер!

Владимир Михайлович Новиков. Саха народнай поэта

Владимир Михайлович Новиков Саха народнай поэта
Күн уотун сылааһа-куйаа´а, күн күүһэ окко-маска иҥэрин кэриэтэ, тылга былыр-б...
Оҕо сааһа Саппыйа алааска ааспыта 1907 сыллаахха ыам ыйын 9 күнүгэр Амма улуу...
1917 сыллаахха Абаҕа оскуолатыгар үөрэнэ киирбитэ. 1924 сыллаахха Эмис оскуол...
Бэчээккэ тахсыбыт бастакы хоһооно «Соҕотох хахыйах» В. Агз-и-и псевдонимынан ...
Соҕотох хахыйах Көстөрдөөх сирдэртэн тунаарар тардыылаах, Көнньүөстүүр торҕол...
Күннүк Уурастыырап айар үлэтэ 1925 с. саҕаламмыта. «Уһуктубут кыраайга» диэн ...
1934 с ахсынньы 2-11 күннэригэр Саха сирин сэбиэскэй суруйааччылар I конферен...
1935 с атырдьах ыйын 15 күнүгэр I Саха сиринээҕи тылга аналлаах конференцияҕа...
П.А. Ойуунускайга Эн, аҥар илиигэр кырыылаах ыстыыктаах, Аҥаргар – суруйар ха...
Владимир Михайлович Новиков олоҥхону уонна тойугу үрдүк таһымнаахтык толороро...
1937-39 сылларга Екатерина Захарова Күннүк Уурастыырап тылларыгар «Көлүкэчээн...
Тиийдиннэр эһиэхэ Тиийдиннэр эһиэхэ бу ырыа тыллара, Дьиктилээх саас ийэ кыта...
Сэрии саҕана үрдүк күүрүүлээх патриотическай хоһооннорун хомуурунньугар киирб...
1942 сыллаахха сэтинньи ыйга Саха сирин делегациятын састаабыгар киирэн Арҕаа...
Владимир Михайлович кэргэнинээн Надежда Гаврильевналыын
Доҕоруом, эн баар буола²²ын, Мин ыал буолан олоробун. Миэхэ суоҕу эн булаҥҥын...
1967 сыллаахха ыам ыйын 10 күнүгэр Саха АССР народнай поэтын аата иҥэриллибитэ
«Перевод на великий русский язык — это единственный верный и реальный путь вы...
Күннүк Уурастыырап тылбаасчыт А. Романовтыын Күннүк Уурастыырап - талааннаах ...
Кы´ыҥҥы суол (А.С. Пушкинтан) Долгун, будул туманнарга Чомполонон, ый устар, ...
Туваҕа, Казахстаҥҥа, Горноалтайскайга, Башкирияҕа ыытыллыбыт Саха литературат...
1938 с. ССРС суруйааччыларын Союһун чилиэнэ 1947 с. «Үлэҕэ килбиэнин иһин» мэ...
1990 с. муус устар ый 30 күнүгэр ыарахан ыарыыттан өлбүтэ Владимир Михайлович...
Класс
Автор

Владимир Михайлович Новиков. Саха народнай поэта

Описание презентации по отдельным слайдам:

1 слайд

Владимир Михайлович Новиков Саха народнай поэта

2 слайд

Күн уотун сылааһа-куйаа´а, күн күүһэ окко-маска иҥэрин кэриэтэ, тылга былыр-былыргыттан норуот кута-сүрэ, өйө-санаата, норуот духовнай күүһэ иҥэн хаалбыт... Поэт, суруйааччы бэйэтин төөрөөбүт тылын кыайа-хото тутан имитиэхтээх-иэҕиэхтээх, элбэхтик эрчиллиэхтээх, үгүстүк үлэлиэхтээх... Итинник эрэйдээх, сыралаах түбүктээх үлэ түмүгэр эрэ уус-уран тыл дьиҥнээх ууһа, маастара буолуохха сөп! (Күннүк Уурастыырап «Хатаппын саҕабын»)

3 слайд

Оҕо сааһа Саппыйа алааска ааспыта 1907 сыллаахха ыам ыйын 9 күнүгэр Амма улууһун Эмис нэһилиэгэр төрөөбүтэ

4 слайд

1917 сыллаахха Абаҕа оскуолатыгар үөрэнэ киирбитэ. 1924 сыллаахха Эмис оскуолатын IV кылааһын бүтэрбитэ. 1924-25 сылларга Эмис нэһилиэгин Советын көмөлөһөөччү суруксутунан үлэлээбитэ. 1925 сыллаахха Дьокуускайга Совпартшколаҕа үөрэнэ киирбитэ. «Тимир чыычаах» диэн бастакы хооонун суруйбута. 1926 сыллаахха Дүпсүн уонна Мэҥэ улуустарыгар ааҕар балаҕан сэбиэдиссэйинэн үлэлээбитэ. 1927 сыллаахха Иркутскай рабфагар үөрэнэ барбыта. 1942 сыллаахха Дьокуускайдааҕы педагогическай институту үөрэнэн бүтэрбитэ, саха тылын уонна литературатын учууталын идэтин ылбыта.

5 слайд

Бэчээккэ тахсыбыт бастакы хоһооно «Соҕотох хахыйах» В. Агз-и-и псевдонимынан «Чолбон» сурунаал 7¹-гэр бэчээттэммитэ

6 слайд

Соҕотох хахыйах Көстөрдөөх сирдэртэн тунаарар тардыылаах, Көнньүөстүүр торҕолуу унаарар урсуннаах, Күөгэйэр сирэм күөх сибэкки симэхтээх Күтүрдүүр сыһыыкам чэлгиэрэн сытаахтыыр. Үтүөкэн дойдукам өнөрдүүр үөһүгэр Үүнээхтээн тураахтыыр үчүгэй бэйэлээх – Сул-ньаассын туостардаах, суугунас тыастардаах Солколоох-хампалаах соҕотох хахыйах...

7 слайд

Күннүк Уурастыырап айар үлэтэ 1925 с. саҕаламмыта. «Уһуктубут кыраайга» диэн 20-с сыллардаахха суруйбут хоһооннорун хомуурунньуга 1932 с. бэчээттэммитэ. «Коммунист Сэмэн» диэн саха советскай поэзиятын бөдөҥ айымньыта кини бөрүөтүн анныттан тахсыбыта.

8 слайд

1934 с ахсынньы 2-11 күннэригэр Саха сирин сэбиэскэй суруйааччылар I конференцияларыгар кыттыыны ылбыта

9 слайд

1935 с атырдьах ыйын 15 күнүгэр I Саха сиринээҕи тылга аналлаах конференцияҕа «Сахалыы уус-уран литература туруга уонна соруктара» дакылааты о²орбута

10 слайд

П.А. Ойуунускайга Эн, аҥар илиигэр кырыылаах ыстыыктаах, Аҥаргар – суруйар харандаас тайыылаах, Сарбыһар-дапсыһар саталаах-буурҕалаах Охсуһуу уотугар ыҥырар ырыалаах... Дьон-норуот иннигэр турбутуҥ, Дьол-соргу туһугар туойбутуҥ. Владимир Михайлович Өксөкүлээх Өлөксөй, Алампа, Ойуунускай талааннарыгар сүгүрүйэрэ, кинилэртэн элбэххэ үөрэммитэ

11 слайд

Владимир Михайлович Новиков олоҥхону уонна тойугу үрдүк таһымнаахтык толороро. «Нуоҕалдьын кугас аттаах Тойон Дьаҕарыма бухатыыр» олоҥхото 1941 сыллаахха бэчээттэнэн тахсыбыта

12 слайд

1937-39 сылларга Екатерина Захарова Күннүк Уурастыырап тылларыгар «Көлүкэчээн», «Уой да уой», «Бырастыы, эн, Кавказ», «Кэҕэ», «Түүл» ырыалары айбыта «Сырдык күммүт тыкпыт» «Кэҕэ» «Похуот» «Дуня» «Сааскыга» «Күөх нуоҕай мутукча» «Көлүкэчээн» «Үрүмэччи маҥан ат» «Долгунча» «Дьикти сэмэй Кууһума» Ырыа буолбут хоһоонноро

13 слайд

Тиийдиннэр эһиэхэ Тиийдиннэр эһиэхэ бу ырыа тыллара, Дьиктилээх саас ийэ кыталык кыылыныы, Кэриэстиир алааскыт киэркэйбит тыаларын Киистэлээх күөхтэрэ тыалырар тыаһыныы. Элиэнэ эбэбит дьалкыллар бааллара Эһиэхэ даҕаны эҥсиллэр бааллара... Эмискэ бу сэрии тэргэнэ күүрбүтэ, Этиҥнээх сата тыал сабыта сүүрбүтэ. Хотуттан, онуоха, эһиги турбуккут, Хотуулаах охсуулаах болоту туппуккут. Кыргыһыҥ, сахалар, оргуйар уоҕунан, Кыйдаһыҥ немеһи кытыастар уотунан! Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр

14 слайд

Сэрии саҕана үрдүк күүрүүлээх патриотическай хоһооннорун хомуурунньугар киирбит «Хотугу кустук» диэн Советскай Союз Геройа Федор Попов хорсун быһыытыгар анаммыт поэмата улахан билиниини ылбыта. Фёдор Кузьмич Попов 8.12.1921 - 10.10.1943 Советскай Союз Геройа

15 слайд

1942 сыллаахха сэтинньи ыйга Саха сирин делегациятын састаабыгар киирэн Арҕааҥы фроҥҥа сэриилэһэр Бэһис армияҕа республика үлэһиттэрин ааттарыттан бэлэх илдьэн туттарбыта.

16 слайд

Владимир Михайлович кэргэнинээн Надежда Гаврильевналыын

17 слайд

Доҕоруом, эн баар буола²²ын, Мин ыал буолан олоробун. Миэхэ суоҕу эн булаҥҥын Итэҕэспин толороҕун. Үөрэхтээх дьоннор ыйаллар Ый күн уотунан сырдыырын, Тапсар сүрэхтэр таайаллар Таптал олоҕу кыымныырын. Кэргэммэр Надяҕа

18 слайд

1967 сыллаахха ыам ыйын 10 күнүгэр Саха АССР народнай поэтын аата иҥэриллибитэ

19 слайд

«Перевод на великий русский язык — это единственный верный и реальный путь выхода наших литератур на всесоюзную и мировую арену». Күннүк Уурастыырап тылбаас туһунан

20 слайд

Күннүк Уурастыырап тылбаасчыт А. Романовтыын Күннүк Уурастыырап - талааннаах тылбаасчыт. Кини А.С. Пушкин, Т.Г. Шевченко, Джамбул Джабаев, Микола Бажан уонна да атын поэттар айымньыларын сахалыы саҥардыбыта.

21 слайд

Кы´ыҥҥы суол (А.С. Пушкинтан) Долгун, будул туманнарга Чомполонон, ый устар, Санньы-курус хонууларга, Санааргыы, уотун кутар... Сквозь волнистые туманы Пробирается луна, На печальные поляны Льет печально свет она.

22 слайд

Туваҕа, Казахстаҥҥа, Горноалтайскайга, Башкирияҕа ыытыллыбыт Саха литературатын уонна искусствотын күннэрин кыттыылааҕа

23 слайд

1938 с. ССРС суруйааччыларын Союһун чилиэнэ 1947 с. «Үлэҕэ килбиэнин иһин» мэтээлинэн наҕаарадаламмыта 1957 с. «Үлэ Кы´һыл Знамята» орденынан наҕараадаламмыта 1967 с. Саха АССР народнай поэтын аата иҥэриллибитэ 1967 с. «Бочуот Знага» орденынан наҕараадаламмыта 1969 с. «Дьокуускай куорат бочуоттаах гражданина» үрдүк аат иҥэриллибитэ 1977 с. «Норуоттар доҕордоһуулара» орденынан наҕарадааламмыта 1982 с. Саха АССР Верховнай Советын Почетнай грамотатынан наҕараадаламмыта

24 слайд

1990 с. муус устар ый 30 күнүгэр ыарахан ыарыыттан өлбүтэ Владимир Михайлович Новиков – Күннүк Уурастыырап